Helmut Marko is bij Red Bull Racing en AlphaTauri actief als teamadviseur, maar daarnaast is de nu 80-jarige Oostenrijker verantwoordelijk voor het juniorenprogramma van Red Bull. Dit heeft Toro Rosso, en later AlphaTauri, veel jonge talenten opgeleverd, waarvan verschillenden een kans kregen bij het hoofdteam. Verreweg de twee succesvolste Red Bull-coureurs zijn Sebastian Vettel, en Max Verstappen. Marko blikt in een uitgebreid interview met The Young Economist terug op de eerste kennismakingen met beide wereldkampioenen.
Vettel was in 2008 in Monza verantwoordelijk voor de eerste overwinning van Toro Rosso, en een half jaar later pakte hij ook de primeur bij het hoofdteam van Red Bull in een regenrace in China. Uiteindelijk pakte de Duitser in zes jaar tijd 38 zeges voor het Oostenrijkse team, en vier wereldkampioenschappen. Die vier wereldtitels staan nog altijd als teamrecord, maar tweevoudig wereldkampioen Verstappen is zijn Oosterbuur inmiddels voorbijgesneld als het aankomt op het aantal overwinningen: 45.
Marko krijgt dan ook de vraag voorgeschoteld hoe hij dit soort talenten weet te ontdekken. 'Ik volg alle juniorenklassen', luidt het oorspronkelijke antwoord van de Oostenrijker. 'Bij Vettel was het vrij eenvoudig omdat we al betrokken waren bij verschillende Duitse klassen en ook bij de DTM. Ik was bij de races en had een gesprek met hem. Een Duitse jongen met een gezicht vol met puistjes en meer metaal dan tanden in zijn mond. Hij klaagde dat hij van de twintig races er maar achttien gewonnen had. Zijn hele instelling was goed, het was duidelijk dat hij iemand was met een buitengewoon talent, maar ook met ambitie. Daar zat zoveel ambitie achter, hij wilde alles weten.'
De Heppenheimer debuteerde in 2007 in de Verenigde Staten voor BMW Sauber, en stapte daarna meteen over naar Toro Rosso. 'Dat ging vrij snel, maar toen was er een probleem dat AlphaTauri Vettel niet wilde opgeven. Gerhard Berger zat daar toen nog, en aangezien ze succesvol waren, wilden ze hem langer houden', vertelt Marko, die in 2009 Vettel toch zag debuteren bij Red Bull, waar hij van 2010 tot en met 2013 vier wereldtitels won.
In 2013 werd Verstappen wereldkampioen in de karts, en nog geen jaar later werd de Nederlander op 16-jarige leeftijd aangekondigd als Toro Rosso-coureur voor 2015. 'Bij Verstappen was het al in de karts duidelijk dat hij soeverein was, maar er was een race op de Norisring (in de Formule 3 in 2014, red.), waarbij het regende, dan weer droog was, en het weer dus constant veranderde. De Norisring heeft maar drie bochten, en Verstappen reed iedereen om de oren, net zoals hij dat in Montreal in de regen deed (in de kwalificatie, red.). Natuurlijk, als een circuit maar drie bochten heeft en je laat zoiets zien, dan is het heel duidelijk', zo legt Marko uit dat het spotten van talent heel eenvoudig kan zijn soms.
'Ik had al gesproken met de Verstappens, dus het ging erom in welke klasse we hem konden ondersteunen, Formule 2 of nog een jaar Formule 3. Na de race belde ik Jos, zijn vader, in de ochtend en zei: Jos, vergeet alles, we doen Formule 1. Jos? Jos? Er was een tijdje niks te horen aan de telefoon, zo verrast was hij en in twijfel, maar ik zei: We hebben iets buitengewoons, zo'n coureur vind je maar eens per decennium. Als er wat gebeurd zou zijn, zouden we de publieke opinie natuurlijk over ons heen gekregen hebben', beseft Marko.
Het leidde tot een storm aan nieuwe regels bij de FIA. 'Daarna werd het hele systeem veranderd. Je moest achttien jaar zijn om zelfs maar in de Formule 1 te mogen rijden. Ze introduceerden een puntensysteem, omdat het opstapklassesysteem anders ineengestort zou zijn, als iedereen van de Formule 3 naar de Formule 1 zou gaan. Dan zou de Formule 2 zinloos geweest zijn. Compleet onnodige bureaucratie werd dus geïntroduceerd, maar met Verstappen werkte het sensationeel. Hij deed wat stomme dingen, maar andere 22-jarigen zouden dat net zo goed gedaan hebben. Nu is het bewijs daar', zo haalt Marko zijn gelijk. 'Dit was ook alleen bij Red Bull en met Dietrich Mateschitz mogelijk, met juridische afdelingen, etcetera. Wie tekent er nu een contract met een minderjarige? Het risico was daar, en we hebben onze juridische afdeling gewoon niks gevraagd', lacht Marko.
Lees het artikel op de mobiele website